پشتوانه‌ی علمی و منابع

هر قاعده یک منبع دارد و هر عدد روی داده‌ی عمومی سنجیده شده است

این صفحه می‌گوید بالین بر کدام پژوهش‌ها و پروژه‌های متن‌باز ساخته شده، قواعد تشخیصی از کجا آمده‌اند، روی چه داده‌ای و با چه روشی سنجیده شده‌اند و نتیجه‌ها چه بوده است؛ از جمله جاهایی که نرم‌افزار هنوز ضعف دارد.

رویکرد

  • روش منتشرشده، پیاده‌سازی شفاف. هر آستانه در موتور نوار قلب به منبعش ارجاع دارد، یا صریحاً «انتخاب ما» نامیده شده است.
  • داده‌ی آزمون جدا. قواعد روی یک بخش داده تنظیم و روی بخش دیگری که هرگز در تنظیم استفاده نشده گزارش می‌شوند. پایگاه SPH پس از ثابت شدن قواعد امتیازدهی شد و کلاً آزمون مستقل است.
  • هزینه‌ی هر تغییر سنجیده می‌شود. کم کردن هشدار همیشه هشدارهای کاذب را کم می‌کند؛ برای همین هر تغییر روی ۱۷۱ نوار انفارکت حاد PTB-XL هم سنجیده شد تا معلوم شود چه هزینه‌ای دارد.
  • احترام به مجوزها. فقط داده و نرم‌افزاری استفاده شده که مجوزش استفاده‌ی تجاری با ذکر منبع را اجازه می‌دهد. برای همین MIMIC-IV-ECG (مجوز اشتراک مشابه) و CODE-II-open (غیرتجاری) کنار گذاشته شدند.
  • بدون آموزش روی داده‌ی بیمار. از داده‌ی بیمارستان برای آموزش یا تنظیم مدل سکته استفاده نشده است.

نوار قلب: روش‌ها و منابع

دیجیتال‌سازی

هسته‌ی خواندن تصویر، Open-ECG-Digitizer است [1]: شبکه‌ی U-Net که منحنی، شبکه‌ی کاغذ و پس‌زمینه را جدا می‌کند، اصلاح پرسپکتیو تا حدود ۴۵ درجه، و یافتن اندازه‌ی شبکه با خودهمبستگی. مجموعه‌داده‌ی توسعه‌ی آن به صورت عمومی منتشر شده است. بالین روی آن، تشخیص قالب صفحه، نسبت دادن منحنی به ردیف درست، بازسازی نوک کمپلکس‌ها، بررسی روابط اینتهوون و گلدبرگر میان اشتقاق‌های اندام و دروازه‌ی کیفیت را ساخته است.

تعیین مرز موج‌ها و اندازه‌گیری

قله‌ی R و مرز موج‌ها با NeuroKit2 [2] به روش prominence [3] پیدا می‌شوند؛ روش‌های موجکی این کتابخانه روی نوارهای سه‌ثانیه‌ای (رایج در صفحه‌های ۶×۲) خطا می‌دهند و این روش با پنجره‌های میلی‌ثانیه‌ای کار می‌کند. نقطه‌ی J، مرزهای P و پایان T (روش مماس) را بالین جداگانه اصلاح می‌کند.

قواعد تشخیصی

  • معیارهای عمومی تفسیر نوار قلب: فصل ۱۲ کتاب Braunwald، ویرایش ۱۳ [4]، و اطلس آریتمی Goldberger در Harrison [5]. ۲۴ شکل اطلس به عنوان مورد با پاسخ معلوم استفاده شدند.
  • سندرم حاد کرونری، درجه‌ی Sclarovsky-Birnbaum و شریان مسئول: Birnbaum و همکاران [6].
  • بالارفتگی ST در هیپرتروفی بطن چپ: Armstrong و همکاران [7]. در بلوک شاخه‌ی چپ: معیار Sgarbossa [8]. انفارکت قدیمی و آنوریسم: نسبت T به QRS، Smith [9]. الگوی de Winter [10].
  • آریتمی‌های ناشی از دارو: بیانیه‌ی علمی انجمن قلب آمریکا، Tisdale و همکاران [11].
  • وکتورکاردیوگرام: ماتریس Kors [12] و تعریف پارامترها از Stabenau و Waks (BRAVEHEART) [13]، با پیاده‌سازی مستقل.

مجموعه‌داده‌های عمومی

۱۱۹٬۳۴۲ نوار ده‌ثانیه‌ای ۱۲ اشتقاقی، به‌علاوه‌ی پنجره‌های واقعی VF و VT از ثبت‌های مانیتور، از همان مسیر دیجیتال موتور گذشتند.

پایگاهنوارمجوزکاربرد
PTB-XL [14]21,799CC BY 4.0برچسب متخصص قلب، از جمله ۱۷۱ انفارکت در مرحله‌ی حاد
PTB-XL+ [15]21,799CC BY 4.0اندازه‌گیری‌های دستگاه GE 12SL برای مقایسه
ecg-arrhythmia [16]45,151CC BY 4.0ریتم‌هایی که PTB-XL کم دارد: SVT، AT، VF
CinC 2021 [17]21,190CC BY 4.0جمعیت‌های دیگر، QT طولانی، بلوک‌ها، PVC
SPH [18]25,770CC0آزمون کاملاً مستقل؛ رپلاریزاسیون زودرس و انفارکت‌ها
LUDB [19]200ODC-BY 1.0مرز موج‌های تعیین‌شده توسط پزشک
ECGRDVQ [20]5,232ODC-BY 1.0QT بازبینی‌شده‌ی کارشناس در مطالعه‌ی FDA
VFDB · CUDB · MITDB · INCARTDB · AFDB · SDDB [21]پنجره‌های ۱۰ ثانیهODC-BY 1.0VF و VT واقعی با علامت ریتم

تقسیم داده: در PTB-XL، بخش ۱۰ (۲٬۱۹۸ نوار، بخش آزمون پیشنهادی خود پایگاه) هرگز برای تنظیم استفاده نشد. در سایر پایگاه‌ها ۳۰٪ با تابع درهم‌ساز نام رکورد یا بیمار کنار گذاشته شد.

نتایج سنجش نوار قلب

ریتم و هدایت روی SPH، داده‌ای که قواعد هرگز روی آن تنظیم نشدند

یافتهحساسیتارزش اخباری مثبت
برادی‌کاردی سینوسی97%80%
تاکی‌کاردی سینوسی92%84%
فیبریلاسیون دهلیزی81%85%
بلوک شاخه‌ی راست84%95%
بلوک شاخه‌ی چپ76%80%
PVC70%80%
بلوک درجه‌ی یک91%19%
فلوتر دهلیزی16%46%

همه‌ی ۲۵٬۷۷۰ نوار SPH، قواعد نسخه‌ی rules-0.5.0. ارزش اخباری پایین بلوک درجه‌ی یک و حساسیت پایین فلوتر از ضعف‌های شناخته‌شده‌اند. تاکی‌کاردی جانکشنال در هیچ‌کدام از ۱۳ مورد شناخته نشد.

آریتمی‌های تهدیدکننده‌ی حیات در ثبت‌های واقعی مانیتور

پنجره‌های VF و فلوتر بطنی با هشدار بحرانی۵۵ از ۶۹
پنجره‌های VT با هشدار بحرانی۲۱ از ۲۱
پنجره‌های طبیعی با هشدار بحرانی (کاذب)۹ از ۱۸۵

این ثبت‌ها یک یا دو اشتقاق دارند (به جز INCARTDB)، پس سخت‌تر از نوار ۱۲ اشتقاقی‌اند.

انفارکت حاد و هشدار کاذب، PTB-XL

گروهبحرانیاحتیاطبدون هشدار
انفارکت در مرحله‌ی حاد (۱۷۱ نوار)914436
نوار طبیعی (۹٬۵۱۴ نوار)41——
نوار قلب به تنهایی همه‌ی انفارکت‌ها را نشان نمی‌دهد۳۶ نوار از ۱۷۱ انفارکت حاد هیچ هشداری نگرفتند. بخشی از انفارکت‌های حاد در نوار سطحی بالارفتگی ST ندارند. بالین برای همین تروپونین، شروع علائم و درد مداوم را در زبانه‌ی فوریت کنار نوار می‌گذارد و نبودِ هشدار را هرگز به معنای رد انفارکت نمی‌گیرد.

دقت دیجیتال‌سازی

اصلاحات بالین روی خواندن تصویر، روی نوارهای واقعی کاغذی و عکس‌های گوشی سنجیده شد:

سنجهپیش از اصلاحپس از اصلاح
نسبت دامنه‌ی موج R به مقدار واقعی0.85×0.99×
خطای دامنه‌ی R119 µV32 µV
نسبت دامنه‌ی موج S0.62×0.94×
خطای دامنه‌ی S180 µV53 µV
صفحه‌هایی که قالبشان اشتباه خوانده شد (از ۵۳)120
میانگین اشتقاق‌های قابل استفاده در هر صفحه10.211.6

چهار ردیف اول روی شش اسکن نمونه، دو ردیف آخر روی ۵۳ صفحه شامل عکس گوشی. دو صفحه پس از اصلاح با دلیل رد شدند، به جای اینکه اشتباه خوانده شوند.

سکته‌ی مغزی

StrokeDetector [22] روی مجموعه‌ی عمومی ISLES-2022 [23] آموزش دیده و روی ISLES 2015 [24] اعتبارسنجی خارجی شده است. ارقام عملکرد منتشرشده و دو اصلاحی که بیمارستان تأیید کرد در صفحه‌ی ماژول سکته آمده‌اند. تبدیل DICOM به NIfTI با dcm2niix [25] انجام می‌شود.

NEWS2 و گفتار به متن

NEWS2 دقیقاً طبق جدول کالج سلطنتی پزشکان بریتانیا [26] محاسبه می‌شود، شامل مقیاس ۲ اکسیژن. تشخیص گفتار با موتور متن‌باز Vosk و مدل فارسی آن [27] انجام می‌شود.

نرم‌افزارهای متن‌باز

کد خود بالین اختصاصی است، اما بر نرم‌افزارهای متن‌باز زیر ساخته شده است. هر کدام تحت مجوز خودش باقی می‌ماند و شرایط استفاده‌ی بالین حقوقی را که آن مجوزها می‌دهند محدود نمی‌کند. متن کامل مجوزها همراه نصب‌کننده ارائه می‌شود و صفحه‌ی «درباره» در نرم‌افزار آن‌ها را نشان می‌دهد.

جزءکاربرد در بالینمجوز
Open-ECG-Digitizerخواندن تصویر نوار قلب (کد و وزن‌ها، بدون تغییر)CC BY-SA 4.0
StrokeDetector v0.1.1مدل سکته‌ی مغزی (فایل‌ها بایت‌به‌بایت مطابق نسخه‌ی منتشرشده)MIT
Vosk · vosk-model-small-fa-0.42گفتار به متن فارسیApache-2.0
PyTorch · torchvisionاجرای شبکه‌های عصبی روی پردازندهBSD-3-Clause
NeuroKit2تعیین مرز موج‌های نوار قلبMIT
NumPy · SciPy · scikit-image · scikit-learnپردازش سیگنال و تصویرBSD-3-Clause
pydicom · nibabelخواندن DICOM و NIfTIMIT
dcm2niixتبدیل DICOM به NIfTIBSD-2-Clause
CPython 3.13محیط اجرای موتورها، همراه نصب‌کنندهPSF License
Flutter · intlرابط کاربری برنامهBSD-3-Clause
drift · file_picker · uuid · csvپایگاه داده‌ی محلی و فایل‌هاMIT
pdf · printing · cryptography · desktop_dropگزارش PDF، مجوز، کشیدن و رها کردنApache-2.0
shamsi_dateتقویم شمسیBSD-3-Clause
Open-ECG-Digitizer آزاد می‌مانداین جزء و بخشی از کد بالین که مراحل آن را گسترش می‌دهد، تحت مجوز CC BY-SA 4.0 توزیع می‌شوند و زیر بررسی مجوز نرم‌افزار یا شرایط استفاده‌ی بالین نیستند. می‌توانید آن را با همان مجوز استفاده، کپی و بازتوزیع کنید.

فهرست منابع

  1. Stenhede E, Bjørnstad AM, Ranjbar A. Digitizing Paper ECGs at Scale: An Open-Source Algorithm for Clinical Research. npj Digital Medicine, 2026. doi:10.1038/s41746-025-02327-1 · github.com/Ahus-AIM/Open-ECG-Digitizer
    دیجیتال‌سازی نوار قلب
  2. Makowski D, et al. NeuroKit2: A Python toolbox for neurophysiological signal processing. Behavior Research Methods, 2021;53:1689–1696.
    تشخیص قله‌ی R و مرز موج‌ها
  3. Emrich J, et al. Prominence-based ECG delineation, implemented in NeuroKit2 as ecg_delineate(method="prominence"), 2024.
    تعیین مرز موج‌ها روی نوارهای کوتاه
  4. Braunwald's Heart Disease: A Textbook of Cardiovascular Medicine, 13th ed., chapter 12 (Electrocardiography), 2026.
    معیارهای اندازه‌گیری و تشخیص
  5. Goldberger AL. Atlas of Cardiac Arrhythmias. In: Harrison's Cardiovascular Medicine, 2nd ed.
    قواعد آریتمی و موارد با پاسخ معلوم
  6. Birnbaum Y, et al. ECG diagnosis and classification of acute coronary syndromes. Ann Noninvasive Electrocardiol 2014;19:4–14.
    پنجره‌ی سندرم حاد کرونری، درجه و شریان مسئول
  7. Armstrong EJ, et al. Electrocardiographic criteria for ST-elevation myocardial infarction in patients with left ventricular hypertrophy. Am J Cardiol 2012.
    بالارفتگی ST متناسب با هیپرتروفی
  8. Sgarbossa EB, et al. Electrocardiographic diagnosis of evolving acute myocardial infarction in the presence of left bundle-branch block. N Engl J Med 1996;334:481–487.
    انفارکت در بلوک شاخه‌ی چپ و پیس‌میکر
  9. Smith SW. T/QRS ratio best distinguishes ventricular aneurysm from anterior myocardial infarction. Am J Emerg Med 2005.
    افتراق انفارکت قدیمی و آنوریسم
  10. de Winter RJ, et al. A new ECG sign of proximal LAD occlusion. N Engl J Med 2008;359:2071–2073.
    الگوی پرخطر de Winter
  11. Tisdale JE, et al. Drug-Induced Arrhythmias: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation 2020;142:e214–e233.
    ارتباط دارو و آریتمی
  12. Kors JA, et al. Reconstruction of the Frank vectorcardiogram from standard electrocardiographic leads. Eur Heart J 1990;11:1083–1092.
    ساختن VCG از اشتقاق‌های استاندارد
  13. Stabenau HF, Waks JW. BRAVEHEART: open-source software for automated electrocardiographic and vectorcardiographic analysis. Comput Methods Programs Biomed 2023;242:107798.
    تعریف پارامترهای VCG
  14. Wagner P, et al. PTB-XL, a large publicly available electrocardiography dataset. Sci Data 2020;7:154.
    سنجش و تنظیم قواعد
  15. Strodthoff N, et al. PTB-XL+, a comprehensive electrocardiographic feature dataset. Sci Data 2023;10:279.
    مقایسه با اندازه‌گیری‌های دستگاه
  16. Zheng J, et al. A large scale 12-lead electrocardiogram database for arrhythmia study. PhysioNet, 2022.
    سنجش ریتم‌ها
  17. Reyna MA, et al. Will Two Do? Varying Dimensions in Electrocardiography: The PhysioNet/Computing in Cardiology Challenge 2021. Computing in Cardiology 2021.
    سنجش روی جمعیت‌های دیگر
  18. Liu H, et al. A large-scale multi-label 12-lead electrocardiogram database with standardized diagnostic statements. Sci Data 2022;9:272.
    آزمون مستقل
  19. Kalyakulina AI, et al. LUDB: A New Open-Access Validation Tool for Electrocardiogram Delineation Algorithms. IEEE Access 2020.
    سنجش مرز موج‌ها
  20. Johannesen L, et al. Differentiating drug-induced multichannel and single-channel blockers on the ECG. Clin Pharmacol Ther 2014.
    سنجش QT
  21. Goldberger AL, et al. PhysioBank, PhysioToolkit, and PhysioNet. Circulation 2000;101:e215–e220. Databases: MITDB (Moody & Mark 2001), AFDB (Moody & Mark 1983), VFDB and SDDB (Greenwald 1986), CUDB (Nolle et al. 1986), INCARTDB (2008).
    VF و VT واقعی
  22. مدل سکته‌ی مغزی
  23. Hernandez Petzsche MR, et al. ISLES 2022: A multi-center magnetic resonance imaging stroke lesion segmentation dataset. Sci Data 2022;9:762.
    داده‌ی آموزش StrokeDetector
  24. Maier O, et al. ISLES 2015 – A public evaluation benchmark for ischemic stroke lesion segmentation from multispectral MRI. Med Image Anal 2017;35:250–269.
    اعتبارسنجی خارجی StrokeDetector
  25. Li X, et al. The first step for neuroimaging data analysis: DICOM to NIfTI conversion. J Neurosci Methods 2016;264:47–56.
    dcm2niix
  26. Royal College of Physicians. National Early Warning Score (NEWS) 2: Standardising the assessment of acute-illness severity in the NHS. London: RCP, 2017.
    NEWS2
  27. Alpha Cephei. Vosk speech recognition toolkit and models. alphacephei.com/vosk/models
    گفتار به متن

بالین را در بخش خودتان ببینید

در جلسه‌ی دمو یک پذیرش کامل را اجرا می‌کنیم، یک نوار قلب بی‌نام از بخش شما را تفسیر می‌کنیم و شرایط اجرای پایلوت را با هم مرور می‌کنیم.