رویکرد
- روش منتشرشده، پیادهسازی شفاف. هر آستانه در موتور نوار قلب به منبعش ارجاع دارد، یا صریحاً «انتخاب ما» نامیده شده است.
- دادهی آزمون جدا. قواعد روی یک بخش داده تنظیم و روی بخش دیگری که هرگز در تنظیم استفاده نشده گزارش میشوند. پایگاه SPH پس از ثابت شدن قواعد امتیازدهی شد و کلاً آزمون مستقل است.
- هزینهی هر تغییر سنجیده میشود. کم کردن هشدار همیشه هشدارهای کاذب را کم میکند؛ برای همین هر تغییر روی ۱۷۱ نوار انفارکت حاد PTB-XL هم سنجیده شد تا معلوم شود چه هزینهای دارد.
- احترام به مجوزها. فقط داده و نرمافزاری استفاده شده که مجوزش استفادهی تجاری با ذکر منبع را اجازه میدهد. برای همین MIMIC-IV-ECG (مجوز اشتراک مشابه) و CODE-II-open (غیرتجاری) کنار گذاشته شدند.
- بدون آموزش روی دادهی بیمار. از دادهی بیمارستان برای آموزش یا تنظیم مدل سکته استفاده نشده است.
نوار قلب: روشها و منابع
دیجیتالسازی
هستهی خواندن تصویر، Open-ECG-Digitizer است [1]: شبکهی U-Net که منحنی، شبکهی کاغذ و پسزمینه را جدا میکند، اصلاح پرسپکتیو تا حدود ۴۵ درجه، و یافتن اندازهی شبکه با خودهمبستگی. مجموعهدادهی توسعهی آن به صورت عمومی منتشر شده است. بالین روی آن، تشخیص قالب صفحه، نسبت دادن منحنی به ردیف درست، بازسازی نوک کمپلکسها، بررسی روابط اینتهوون و گلدبرگر میان اشتقاقهای اندام و دروازهی کیفیت را ساخته است.
تعیین مرز موجها و اندازهگیری
قلهی R و مرز موجها با NeuroKit2 [2] به روش prominence [3] پیدا میشوند؛ روشهای موجکی این کتابخانه روی نوارهای سهثانیهای (رایج در صفحههای ۶×۲) خطا میدهند و این روش با پنجرههای میلیثانیهای کار میکند. نقطهی J، مرزهای P و پایان T (روش مماس) را بالین جداگانه اصلاح میکند.
قواعد تشخیصی
- معیارهای عمومی تفسیر نوار قلب: فصل ۱۲ کتاب Braunwald، ویرایش ۱۳ [4]، و اطلس آریتمی Goldberger در Harrison [5]. ۲۴ شکل اطلس به عنوان مورد با پاسخ معلوم استفاده شدند.
- سندرم حاد کرونری، درجهی Sclarovsky-Birnbaum و شریان مسئول: Birnbaum و همکاران [6].
- بالارفتگی ST در هیپرتروفی بطن چپ: Armstrong و همکاران [7]. در بلوک شاخهی چپ: معیار Sgarbossa [8]. انفارکت قدیمی و آنوریسم: نسبت T به QRS، Smith [9]. الگوی de Winter [10].
- آریتمیهای ناشی از دارو: بیانیهی علمی انجمن قلب آمریکا، Tisdale و همکاران [11].
- وکتورکاردیوگرام: ماتریس Kors [12] و تعریف پارامترها از Stabenau و Waks (BRAVEHEART) [13]، با پیادهسازی مستقل.
مجموعهدادههای عمومی
۱۱۹٬۳۴۲ نوار دهثانیهای ۱۲ اشتقاقی، بهعلاوهی پنجرههای واقعی VF و VT از ثبتهای مانیتور، از همان مسیر دیجیتال موتور گذشتند.
| پایگاه | نوار | مجوز | کاربرد |
|---|---|---|---|
| PTB-XL [14] | 21,799 | CC BY 4.0 | برچسب متخصص قلب، از جمله ۱۷۱ انفارکت در مرحلهی حاد |
| PTB-XL+ [15] | 21,799 | CC BY 4.0 | اندازهگیریهای دستگاه GE 12SL برای مقایسه |
| ecg-arrhythmia [16] | 45,151 | CC BY 4.0 | ریتمهایی که PTB-XL کم دارد: SVT، AT، VF |
| CinC 2021 [17] | 21,190 | CC BY 4.0 | جمعیتهای دیگر، QT طولانی، بلوکها، PVC |
| SPH [18] | 25,770 | CC0 | آزمون کاملاً مستقل؛ رپلاریزاسیون زودرس و انفارکتها |
| LUDB [19] | 200 | ODC-BY 1.0 | مرز موجهای تعیینشده توسط پزشک |
| ECGRDVQ [20] | 5,232 | ODC-BY 1.0 | QT بازبینیشدهی کارشناس در مطالعهی FDA |
| VFDB · CUDB · MITDB · INCARTDB · AFDB · SDDB [21] | پنجرههای ۱۰ ثانیه | ODC-BY 1.0 | VF و VT واقعی با علامت ریتم |
تقسیم داده: در PTB-XL، بخش ۱۰ (۲٬۱۹۸ نوار، بخش آزمون پیشنهادی خود پایگاه) هرگز برای تنظیم استفاده نشد. در سایر پایگاهها ۳۰٪ با تابع درهمساز نام رکورد یا بیمار کنار گذاشته شد.
نتایج سنجش نوار قلب
ریتم و هدایت روی SPH، دادهای که قواعد هرگز روی آن تنظیم نشدند
| یافته | حساسیت | ارزش اخباری مثبت |
|---|---|---|
| برادیکاردی سینوسی | 97% | 80% |
| تاکیکاردی سینوسی | 92% | 84% |
| فیبریلاسیون دهلیزی | 81% | 85% |
| بلوک شاخهی راست | 84% | 95% |
| بلوک شاخهی چپ | 76% | 80% |
| PVC | 70% | 80% |
| بلوک درجهی یک | 91% | 19% |
| فلوتر دهلیزی | 16% | 46% |
همهی ۲۵٬۷۷۰ نوار SPH، قواعد نسخهی rules-0.5.0. ارزش اخباری پایین بلوک درجهی یک و حساسیت پایین فلوتر از ضعفهای شناختهشدهاند. تاکیکاردی جانکشنال در هیچکدام از ۱۳ مورد شناخته نشد.
آریتمیهای تهدیدکنندهی حیات در ثبتهای واقعی مانیتور
این ثبتها یک یا دو اشتقاق دارند (به جز INCARTDB)، پس سختتر از نوار ۱۲ اشتقاقیاند.
انفارکت حاد و هشدار کاذب، PTB-XL
| گروه | بحرانی | احتیاط | بدون هشدار |
|---|---|---|---|
| انفارکت در مرحلهی حاد (۱۷۱ نوار) | 91 | 44 | 36 |
| نوار طبیعی (۹٬۵۱۴ نوار) | 41 | — | — |
دقت دیجیتالسازی
اصلاحات بالین روی خواندن تصویر، روی نوارهای واقعی کاغذی و عکسهای گوشی سنجیده شد:
| سنجه | پیش از اصلاح | پس از اصلاح |
|---|---|---|
| نسبت دامنهی موج R به مقدار واقعی | 0.85× | 0.99× |
| خطای دامنهی R | 119 µV | 32 µV |
| نسبت دامنهی موج S | 0.62× | 0.94× |
| خطای دامنهی S | 180 µV | 53 µV |
| صفحههایی که قالبشان اشتباه خوانده شد (از ۵۳) | 12 | 0 |
| میانگین اشتقاقهای قابل استفاده در هر صفحه | 10.2 | 11.6 |
چهار ردیف اول روی شش اسکن نمونه، دو ردیف آخر روی ۵۳ صفحه شامل عکس گوشی. دو صفحه پس از اصلاح با دلیل رد شدند، به جای اینکه اشتباه خوانده شوند.
سکتهی مغزی
StrokeDetector [22] روی مجموعهی عمومی ISLES-2022 [23] آموزش دیده و روی ISLES 2015 [24] اعتبارسنجی خارجی شده است. ارقام عملکرد منتشرشده و دو اصلاحی که بیمارستان تأیید کرد در صفحهی ماژول سکته آمدهاند. تبدیل DICOM به NIfTI با dcm2niix [25] انجام میشود.
NEWS2 و گفتار به متن
NEWS2 دقیقاً طبق جدول کالج سلطنتی پزشکان بریتانیا [26] محاسبه میشود، شامل مقیاس ۲ اکسیژن. تشخیص گفتار با موتور متنباز Vosk و مدل فارسی آن [27] انجام میشود.
نرمافزارهای متنباز
کد خود بالین اختصاصی است، اما بر نرمافزارهای متنباز زیر ساخته شده است. هر کدام تحت مجوز خودش باقی میماند و شرایط استفادهی بالین حقوقی را که آن مجوزها میدهند محدود نمیکند. متن کامل مجوزها همراه نصبکننده ارائه میشود و صفحهی «درباره» در نرمافزار آنها را نشان میدهد.
| جزء | کاربرد در بالین | مجوز |
|---|---|---|
| Open-ECG-Digitizer | خواندن تصویر نوار قلب (کد و وزنها، بدون تغییر) | CC BY-SA 4.0 |
| StrokeDetector v0.1.1 | مدل سکتهی مغزی (فایلها بایتبهبایت مطابق نسخهی منتشرشده) | MIT |
| Vosk · vosk-model-small-fa-0.42 | گفتار به متن فارسی | Apache-2.0 |
| PyTorch · torchvision | اجرای شبکههای عصبی روی پردازنده | BSD-3-Clause |
| NeuroKit2 | تعیین مرز موجهای نوار قلب | MIT |
| NumPy · SciPy · scikit-image · scikit-learn | پردازش سیگنال و تصویر | BSD-3-Clause |
| pydicom · nibabel | خواندن DICOM و NIfTI | MIT |
| dcm2niix | تبدیل DICOM به NIfTI | BSD-2-Clause |
| CPython 3.13 | محیط اجرای موتورها، همراه نصبکننده | PSF License |
| Flutter · intl | رابط کاربری برنامه | BSD-3-Clause |
| drift · file_picker · uuid · csv | پایگاه دادهی محلی و فایلها | MIT |
| pdf · printing · cryptography · desktop_drop | گزارش PDF، مجوز، کشیدن و رها کردن | Apache-2.0 |
| shamsi_date | تقویم شمسی | BSD-3-Clause |
فهرست منابع
- Stenhede E, Bjørnstad AM, Ranjbar A. Digitizing Paper ECGs at Scale: An Open-Source Algorithm for Clinical Research. npj Digital Medicine, 2026. doi:10.1038/s41746-025-02327-1 · github.com/Ahus-AIM/Open-ECG-Digitizerدیجیتالسازی نوار قلب
- Makowski D, et al. NeuroKit2: A Python toolbox for neurophysiological signal processing. Behavior Research Methods, 2021;53:1689–1696.تشخیص قلهی R و مرز موجها
- Emrich J, et al. Prominence-based ECG delineation, implemented in NeuroKit2 as
ecg_delineate(method="prominence"), 2024.تعیین مرز موجها روی نوارهای کوتاه - Braunwald's Heart Disease: A Textbook of Cardiovascular Medicine, 13th ed., chapter 12 (Electrocardiography), 2026.معیارهای اندازهگیری و تشخیص
- Goldberger AL. Atlas of Cardiac Arrhythmias. In: Harrison's Cardiovascular Medicine, 2nd ed.قواعد آریتمی و موارد با پاسخ معلوم
- Birnbaum Y, et al. ECG diagnosis and classification of acute coronary syndromes. Ann Noninvasive Electrocardiol 2014;19:4–14.پنجرهی سندرم حاد کرونری، درجه و شریان مسئول
- Armstrong EJ, et al. Electrocardiographic criteria for ST-elevation myocardial infarction in patients with left ventricular hypertrophy. Am J Cardiol 2012.بالارفتگی ST متناسب با هیپرتروفی
- Sgarbossa EB, et al. Electrocardiographic diagnosis of evolving acute myocardial infarction in the presence of left bundle-branch block. N Engl J Med 1996;334:481–487.انفارکت در بلوک شاخهی چپ و پیسمیکر
- Smith SW. T/QRS ratio best distinguishes ventricular aneurysm from anterior myocardial infarction. Am J Emerg Med 2005.افتراق انفارکت قدیمی و آنوریسم
- de Winter RJ, et al. A new ECG sign of proximal LAD occlusion. N Engl J Med 2008;359:2071–2073.الگوی پرخطر de Winter
- Tisdale JE, et al. Drug-Induced Arrhythmias: A Scientific Statement From the American Heart Association. Circulation 2020;142:e214–e233.ارتباط دارو و آریتمی
- Kors JA, et al. Reconstruction of the Frank vectorcardiogram from standard electrocardiographic leads. Eur Heart J 1990;11:1083–1092.ساختن VCG از اشتقاقهای استاندارد
- Stabenau HF, Waks JW. BRAVEHEART: open-source software for automated electrocardiographic and vectorcardiographic analysis. Comput Methods Programs Biomed 2023;242:107798.تعریف پارامترهای VCG
- Wagner P, et al. PTB-XL, a large publicly available electrocardiography dataset. Sci Data 2020;7:154.سنجش و تنظیم قواعد
- Strodthoff N, et al. PTB-XL+, a comprehensive electrocardiographic feature dataset. Sci Data 2023;10:279.مقایسه با اندازهگیریهای دستگاه
- Zheng J, et al. A large scale 12-lead electrocardiogram database for arrhythmia study. PhysioNet, 2022.سنجش ریتمها
- Reyna MA, et al. Will Two Do? Varying Dimensions in Electrocardiography: The PhysioNet/Computing in Cardiology Challenge 2021. Computing in Cardiology 2021.سنجش روی جمعیتهای دیگر
- Liu H, et al. A large-scale multi-label 12-lead electrocardiogram database with standardized diagnostic statements. Sci Data 2022;9:272.آزمون مستقل
- Kalyakulina AI, et al. LUDB: A New Open-Access Validation Tool for Electrocardiogram Delineation Algorithms. IEEE Access 2020.سنجش مرز موجها
- Johannesen L, et al. Differentiating drug-induced multichannel and single-channel blockers on the ECG. Clin Pharmacol Ther 2014.سنجش QT
- Goldberger AL, et al. PhysioBank, PhysioToolkit, and PhysioNet. Circulation 2000;101:e215–e220. Databases: MITDB (Moody & Mark 2001), AFDB (Moody & Mark 1983), VFDB and SDDB (Greenwald 1986), CUDB (Nolle et al. 1986), INCARTDB (2008).VF و VT واقعی
- Laishram D. StrokeDetector, v0.1.1. doi:10.5281/zenodo.20140900 · github.com/DebinaLaishram/stroke-detectorمدل سکتهی مغزی
- Hernandez Petzsche MR, et al. ISLES 2022: A multi-center magnetic resonance imaging stroke lesion segmentation dataset. Sci Data 2022;9:762.دادهی آموزش StrokeDetector
- Maier O, et al. ISLES 2015 – A public evaluation benchmark for ischemic stroke lesion segmentation from multispectral MRI. Med Image Anal 2017;35:250–269.اعتبارسنجی خارجی StrokeDetector
- Li X, et al. The first step for neuroimaging data analysis: DICOM to NIfTI conversion. J Neurosci Methods 2016;264:47–56.dcm2niix
- Royal College of Physicians. National Early Warning Score (NEWS) 2: Standardising the assessment of acute-illness severity in the NHS. London: RCP, 2017.NEWS2
- Alpha Cephei. Vosk speech recognition toolkit and models. alphacephei.com/vosk/modelsگفتار به متن